تبلیغات
تحقیق در مورد علم سیاست - تحقیق در مورداقتصاد هند
تحقیق در مورد علم سیاست
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : رضا 30ya30
نویسندگان
نظرسنجی
آیا با اجرای فاز دوم یارانه ها موافقید؟



          مقدمه

كشور هند با نزدیك به 01/1 میلیارد نفر جمعیت، دومین كشور پرجمعیت جهان محسوب می‌شود. علی‌رغم وجود شهرهای بزرگ، هنوز هم این كشور عمدتاً یك كشور روستایی به‌شمار می‌آید. نزدیك به 50 درصد مردم هند در فقر به‌سر می‌برند كه اكثر این فقرا را كارگران بدون زمین یا خرده‌كشاورزان تشكیل می‌دهند.

طبق آخرین برآورد، نزدیك به 13/48 درصد جمعیت این كشور یعنی حدود 305 میلیون‌ نفر در زیر خط فقر زندگی می‌كنند. در حدود 650 میلیون نفر از جمعیت هند در روستاها به سر می‌برند. از همین روست كه توسعه اقتصادی هند با "توسعه روستایی" یا به عبارتی "توسعه كشاورزی" عجین گشته است:

در واقع كشاورزی را می‌توان پایه اقتصاد ملی این كشور به حساب آورد. هدف عمده از توسعه اقتصادی هند "ریشه‌كن‌سازی فقر" است. افزایش توان تولید كشاورزان، نوسازی جامعه روستایی، افزایش اشتغال بویژه در بخش غیركشاورزی، افزایش درآمد روستاییان و تأمین امكانات اولیه از جمله غذا، مسكن، آموزش و بهداشت از برنامه‌های عمده توسعه روستایی در هند است. برنامه‌های متنوع و گسترده‌ای كه از سال 1975 در این كشور به مرحله اجرا درآمده، تأثیر زیادی در توسعه روستایی این كشور داشته است.

در حال حاضر فرصتهای شغلی جدیدی در روستاها ایجاد شده و مسائل معیشتی روستاییان بویژه زنان روستایی كه از محرومترین اقشار جامعه روستایی هستند. تا حد زیادی برطرف شده است.

تحقیقات كشاورزی در هند پیشرفت زیادی داشته و سرمایه‌گذاری دولت در این زمینه دستاوردهای چشمگیری به همراه داشته است. امروزه بسیاری از گونه‌های پربازده محصولات به كشورهای دیگر از جمله یمن، الجزایر و بنگلادش صادر می‌شود و این صادرات تأثیر مهمی در تولید ناخالص ملی كشور داشته است. این كشور بزرگترین تولیدكننده چای محسوب می‌شود و 30 درصد بازار ادویه جهان را نیز در دست دارد.

          استراتژی توسعه روستایی

توسعه روستایی یكپارچه، از سال 1975 در هند مورد توجه و تأكید قرار گرفت و طرحهای عمده‌ای در این راستا به مرحله اجرا گذاشته شد. هدف از اجرای این طرحها، تقویت زیرساختهای عمده اقتصادی ـ اجتماعی در نواحی روستایی و كاهش فقر و محرومیت در این كشور بود. این برنامه‌ها چند هدف بلندمدت زیر را دنبال می‌كردند:

1.         افزایش تولید و بهره‌وری در بخش كشاورزی و بخشهای وابسته به آن

2.         افزایش سطح درآمد روستاییان

3.         ارتقای سطح مهارت‌ها و توانمندی‌های روستانشینان

4.         تخصیص اعتبار لازم برای اجرای برنامه‌های عمرانی و توسعه روستایی

5.         ایجاد فرصت‌های شغلی جدید

6.         تأمین حداقل نیازهای معیشتی روستاییان

7.         بهره‌برداری بهینه از منابع محلی

برنامه توسعه روستایی یكپارچه، برنامه توسعه نواحی در معرض خشكسالی و برنامه توسعه نواحی بیابانی، سه طرح عمده‌ای بودند كه در این راستا به اجرا درآمده و دستاوردهای چشمگیری برای این كشور به ارمغان آوردند.

          برنامه توسعه روستایی یكپارچه

برنامه توسعه روستایی یكپارچه، از مهمترین برنامه‌هایی بود كه در سال‌های 1978 و 1979 به اجرا درآمد. هدف از اجرای این برنامه، حمایت از 15 میلیون خانوار زیر خط فقر در روستاهای هند برای دستیابی به یك درآمد قابل قبول بود. سرمایه لازم برای اجرای این طرح از سوی دولت مركزی و دولتهای محلی هند تأمین می‌شود.

نخستین گام در این برنامه، شناسایی فقیرترین افراد روستایی در این كشور بود. برنامه‌ها و طرح‌های متنوع و متعددی برای یاری‌رسانی به روستاییان به مرحله اجرا گذاشته شد. این برنامه‌ها برای هر خانواده از یك‌سو بر حسب استعدادها و تواناییها و نیز شرایط اقتصادی آنها و از سوی دیگر با توجه به امكانات موجود محلی انتخاب می‌شد.

این برنامه‌ها با مشاركت مالی مؤسسات اعتباری به اجرا درمی‌آمد و برای اجرای سریع‌تر و مؤثرتر این برنامه، "شوراهای توسعه روستایی" در همه بخشهای كشور ایجاد شد. همكاری سازمانهای داوطلب و برخی از شركتهای صنعتی و تولیدی نیز تأثیر عمده‌ای در اجرای موفقیت‌آمیز این طرح داشت. این سازمانها چند وظیفه عمده زیر را در توسعه روستایی بر عهده داشتند:

1.         بررسی ویژگی‌های اقتصادی و اجتماعی منطقه به منظور برآورد پتانسیل‌های توسعه روستایی

2.         ایجاد هماهنگی و ارتباط مؤثر میان نهادهای مختلف روستایی

3.         ارائه اطلاعات و دانش لازم برای توسعه صنایع روستایی

          توسعه نواحی در معرض خشكسالی

برنامه توسعه نواحی در معرض خشكسالی در طی سالهای 1970 و 1971 به اجرا درآمد. هدف این برنامه، ایجاد فرصتهای شغلی برای روستاییانی بود كه در مناطق مستعد خشكسالی زندگی می‌كردند. انتخاب این مناطق بر اساس معیارهایی همچون میزان بارندگی، دوره زمانی كاهش محصولات و سابقه كاهش باران در سالهای گذشته تعیین می‌شد.

در ابتدا در قالب این طرح روستاییان به فعالیت‌هایی همچون توسعه آبیاری، محافظت از خاك، جنگل‌كاری و جاده‌سازی می‌پرداختند. در مراحل بعدی اجرای این طرح ایجاد اشتغال در حوز‌ه‌هایی همچون دامداری و ماهیگیری نیز مورد تأكید و توجه قرار گرفت. از زمان شروع این برنامه، تا سال 1981 بودجه‌ای بالغ بر 8/4 میلیارد روپیه به طور مشترك از سوی دولت مركزی و دولتهای محلی صرف انجام این طرح گردید.

          برنامه توسعه در نواحی بیابانی

اجرای برنامه توسعه در نواحی بیابانی از سال 1978 آغاز شد. این برنامه مناطق سردسیر و گرمسیر كشور را تحت پوشش قرار می‌دهد. هدف عمده این برنامه، توسعه یكپارچه نواحی بیابانی به كمك افزایش باروری زمین، افزایش سطح درآمد و توسعه فرصت‌های شغلی جدید برای ساكنان این نواحی است.

بهره‌برداری بهینه از منابع فیزیكی و زیست‌محیطی و نیروی انسانی ماهر، بخشی از اهداف دست‌اندركاران این برنامه است. فعالیت‌های عمده‌ای كه در نواحی تحت پوشش این برنامه صورت می‌گیرد عبارتند از:

1.         توسعه جنگل‌كاری و پوشش گیاهی

2.         توسعه و بهره‌برداری از آب‌های زیرزمینی

3.         برق‌رسانی به روستاها

4.         توسعه كشاورزی، باغبانی و دامداری

در طی برنامه پنجم توسعه روستایی مبلغ 13/23 میلیارد روپیه و در برنامه ششم 500 میلیارد روپیه به اجرای این طرح اختصاص یافت

          برنامه‌های توسعه كشاورزی

برنامه‌های توسعه كشاورزی، از عمده‌ترین برنامه‌های توسعه روستایی هند است.

مؤسسه تحقیقات كشاورزی هند، از نهادهای عمده دولتی است كه گام‌های مؤثری در جهت توسعه كشاورزی این كشور برداشته است. مركز اصلی این سازمان در دهلی و 9 مركز وابسته به آن در سراسر هند مستقر شده‌اند. فعالیت‌های عمده این مؤسسه عبارتند از :

1.         مدیریت منابع آب

2.         تحقیق در زمینه خواص فیزیكی، شیمیایی، كانی‌شناسی و زیستی خاك‌ها و كودها به منظور بهبود حاصلخیزی خاك‌ها

3.         بررسی درجه حرارت و ساختار خاك

4.         توسعه فناوری‌های مناسب به منظور كمك به فرآیند تثبیت نیتروژن

5.         بررسی امكان استفاده از ضایعات كشاورزی و صنعتی به عنوان كود

پرورش گونه‌های پربازده محصولات كشاورزی، از اهداف عمده این مؤسسه است.

اولین طرح مؤسسه در این راستا، پرورش گندم كوتاه‌قد از نژاد مكزیكی بود. از آن زمان تاكنون برنامه‌های ملی پرورش گیاهان باعث تولید فراوان چندین گونه از محصولات زراعی شده كه در برابر بیماری‌ها مقاوم بوده و بازدهی زیادی دارند.

انجام تحقیقات گسترده در زمینه‌های زیر، دستاوردهای زیادی را برای بخش كشاورزی این كشور به ارمغان آورده است.

1.         برنامه‌های اصلاح محصولات كه متضمن افزایش بازدهی و مقاومت در برابر بیماریها و آفت‌هاست.

2.         بهبود ژنتیكی از طریق تحقیق در زیست‌شناسی مولكولی

3.         تولید محصولات چندگانه

4.         مطالعه در زمینه ارتباط میان فتوسنتز و بهره‌وری محصولات بویژه نسبت به مقاومت در برابر خشكسالی

5.         تحقیق در مورد انواع گونه‌های غلات و حبوبات از لحاظ ارزش غذایی

پیشرفت‌های مؤسسه تحقیقات كشاورزی در پرورش گونه‌های پربازده، چشمگیر بوده است. از دهه 1960 تاكنون، 64 گونه جدید تولید شده است. در طی همین دوره كیفیت زندگی كشاورزان بهبود یافته و از تعداد كشاورزان زیر خط فقر به حد چشمگیری كاسته شده است. علاوه بر این برگزاری دوره‌های آموزش برای كشاورزان نیز نقش مهمی در افزایش محصولات كشاورزی داشته است.

سرمایه‌گذاری دولت هند در مؤسسه تحقیقات كشاورزی بازگشت سرمایه خوبی داشته است.

امروزه صادرات گونه‌های پربازده به سایر كشورها، سرمایه زیادی را به سمت كشاورزان سرازیر كرده است. این كشور با تولید سالانه 740 میلیون كیلوگرم چای، بزرگترین تولیدكننده چای در سراسر جهان است كه حدود 200 میلیون كیلوگرم از آن به سایر كشورها صادر می‌شود. این كشور سالانه 120 هزار تن ادویه تولید كرده و 30 درصد بازار ادویه جهان را در اختیار دارد.

علاوه بر اجرای طرحهای توسعه روستایی توسط دولت، مؤسسات و مراكز دیگری نیز در این زمینه به فعالیت مشغولند، از جمله این مراكز، "مؤسسه توسعه روستایی هند" است. این مؤسسه طرح بلندمدتی را برای اصلاح مالكیت زمین‌های زراعی به مرحله اجرا درآورده است. هدف از اجرای این طرح بهبود وضعیت اقتصادی روستاییان، بویژه زنان روستایی است.

این مؤسسه با همكاری نزدیك با تعدادی از مراكز دولتی، مؤسسات تحقیقاتی و نیز سازمانهای غیردولتی، مطالعه گسترده‌ای را برای انجام اصلاحات اداری، سیاسی و حقوقی در كشور آغاز كرده است. فعالیت این مؤسسه كه از دو ایالت كادناتاكا و بنگال غربی آغاز شد امروزه به بسیاری از نقاط هند گسترش یافته است.

مؤسسه توسعه روستایی علاوه بر برنامه اصلاحات ارضی، بر برگزاری كارگاههای آموزشی و ارائه مشاوره به روستاییان می‌پردازد. بخشی از اقدامات مؤسسه توسعه روستایی برای حمایت از افراد فقیر روستایی و تثبیت حق مالكیت آنها عبارت است از.

1.         تخصیص یك قطعه زمین كشاورزی و خانه به كارگران بی‌بضاعت و بدون زمین

2.         اصلاح قوانین اجاره برای افزایش دسترسی افراد فقیر به زمین‌های زراعی

3.         حمایت از زنان روستایی در اشتغال و دستیابی به حق مالكیت

مطالعات مؤسسه نشان می‌دهد كه اختصاص 2000 فوت مربع زمین بر هر خانوار، وضعیت معیشتی آنها را بهبود می‌بخشد. بررسی‌های انجام شده توسط مؤسسه توسعه روستایی نشان می‌دهد كه زنان بیش از مردان از محرومیت رنج می‌برند.

تعداد مرگ و میر زنان در این كشور بیش از مردان و كودكان است. از هر 10 زن، بیش از 6 نفر‌ آنها بی‌سوادند. زنان هندی به ندرت از حقوق مالكیت برخوردارند، در حالی كه بررسیها نشان می‌دهند زنان بیش از مردان به كشاورزی می‌پردازند.

با توجه به این حقایق، مؤسسه توسعه روستایی برنامه‌هایی را برای حمایت از حقوق زنان روستایی به اجرا درآورده است.

          توسعه كارآفرینی و اشتغال

بیشترین جمعیت روستانشینان هنــد را كشاورزان تشكیل می‌دهند كه بسیاری از آنان فاقد زمین كشاورزی هستند. 250 میلیون نفر از روستانشینان نیز در مساحتی كمتر از 2/0 هكتار به كشاورزی مشغولند. بدین ترتیب حدود 50 درصد از مردم هند در فقر به سر می‌برند. یكی از سیاستهای دولتمردان این كشور برای كمك به روستاییان، ایجاد اشتغال برای كشاورزان بدون زمین در بخش‌های غیركشاورزی بوده است.

همچنین كشاورزان هندی با معضل بیكاری فصلی نیز روبرو هستند. برنامه دولت در این زمینه ایجاد فرصتهای شغلی برای نیروی كار روستایی در كشاورزی و بخش‌های وابسته به آن است. "برنامه ملی اشتغال روستایی" از طرح‌های عمده دولت هند برای حمایت از روستاییان است.

این برنامه با حمایت مالی دولت مركزی و دولتهای محلی در سال 1979 به اجرا درآمد. تنها در سال 1981 تا 1982 بودجه‌ای برابر 6/3 میلیارد روپیه به این طرح اختصاص یافت. 06/5 درصد افراد تحت پوشش این طرح را كارگران بخش كشاورزی و 7/19 درصد آن را كارگران غیركشاورزی تشكیل می‌دادند.

این برنامه تأثیر قابل ملاحظه‌ای بر شرایط زندگی جامعه روستایی داشته است. برنامه دیگری نیز در سال 1979 با هدف "ایجاد اشتغال برای جوانان بیكار" تدوین و به اجرا درآمد. در این طرح با آموزش جوانان 18 تا 35 سال، مهارت‌ها و توانمندی‌های آنها، افزایش یافت و این جوانان تشویق شدند كه به كارآفرینی و خوداشتغالی روی آورند. هدف دیگر این برنامه آموزش زنان روستایی برای كارآفرینی بود.

تأسیس و فعالیت "مؤسسه توسعه كارآفرینی» در سال 1983 نیز تأثیر عمده‌ای بر توسعه كارآفرینی در هند گذاشته است. این مؤسسه، مؤسسه‌ای غیرانتفاعی است كه توسط برخی از مؤسسات دولتی مانند بانك توسعه صنعتی هند، اتحادیه سرمایه‌گذاران صنعتی و بانك ایالتی هند، از نظر مالی حمایت می‌شود.

مؤسسه توسعه كارآفرینی برنامه‌های عمده‌ای را برای توسعه كارآفرینی در روستاها در حوزه‌های مختلف به اجرا می‌گذارد. هدف از این برنامه‌ها، تشویق و آموزش خرده‌كارآفرینان روستایی است. این مؤسسه با حمایتهای ارزنده بنیاد فورد، در طی سه سال طرحی آزمایشی را در سه ایالت هند به اجرا درآورده است.

این طرح كه از سال 1986 تا 1990 به طول انجامید، الگویی را برای توسعه كارآفرینی روستایی ارائه داد. این موسسه از حمایت برخی از سازمان‌های غیردولتی نیز برخوردار است. مؤسسه با اجرای 610 برنامه توسعه شركت‌های كوچك در طول یك دهه حدود 15243 نفر از روستائیان را آموزش داده است.

توسعه كارآفرینی روستایی، بر استفاده از فناوری‌های مناسب تأكید می‌كند. این برنامه‌ها با هدف آموزش 3375 كارآفرین روستایی و راه‌اندازی 2700 شركت كوچك تدوین شده است. اجرای موفقیت‌آمیز این طرح حدود 100800 فرصت شغلی جدید از روستاها ایجاد خواهد كرد.

          زنان كارآفرین در هند

آمار نشان می‌دهد زنان بیكار روستایی 60 درصد از مجموع زنان بیكار و 56 درصد از كل افراد بیكار هند را تشكیل می‌دهند. زنان هندی از دیرباز به دنبال اشتغال نبوده‌اند، به طوری كه حتی زنان با تحصیلات عالی نیز تمایل زیادی به اشتغال نداشتند. تنها از دهه گذشته به این سو است كه زنان به استخدام روی آورده‌اند.

كارآفرینی زنان در هند هنوز نوپاست. برنامه‌های آموزش كارآفرینی، زنان را به فعالیت در سه حوزه مهندسی، برق و انرژی تشویق می‌كند. زنان در ایالت گاجارات شركتهای كوچك تولید اجاق‌های خورشیدی را به راه می‌اندازند و در ارسیا به تولید خازنهای تلویزیونی اشتغال دارند.

علاوه بر راه‌اندازی شركتهای كوچك صنعتی، زنان كارآفرین در بخش‌های سنتی مانند سوزن‌دوزی، ساخت و تولید عروسك و اسباب‌بازی، بافندگی و تولید لوازم زینتی نیز فعالیت می‌كنند.

زنان كارآفرین با مشكلات زیادی مواجهند، ایفای چند نقش همزمان با هم و مزاحمتهای شغلی از جمله این مشكلات هستند. علاوه بر این، این كارآفرینان نیز مانند كارآفرینان مرد با مشكلات مشتركی مانند فقدان آموزش، سیستم‌های اداری غیرپاسخگو، مشكلات حقوقی و رقابت مواجهند.

برای غلبه بر مشكلات زنان كارآفرین، سازمان‌هایی غیردولتی تأسیس شده‌اند كه وظیفه حمایت از زنان كارآفرین را عهده‌دار شوند. شورای هندی زنان كارآفرین، اتحادیه زنان كارآفرین كارناتاكا، و اتحادیه زنان خوداشتغال از جمله این سازمانهاو نهادها هستند. گردهمایی‌هایی نیز هرچند یك بار با حضور زنان كارآفرین برای ایجاد ارتباط و كمك به حل مشكلات آنها برگزار می‌شود.

          توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات

توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات در دهه اخیر تأثیر زیادی در موفقیت كارآفرینان روستایی داشته است. دسترسی به اطلاعات بازار از طریق فن‌آوری اطلاعات، شركت‌های كوچك تولیدی و صنعتی را در روستاها در انتخاب نوع محصول و قیمت یاری می‌دهد. داشتن این اطلاعات برای كارآفرینان روستایی كه دور از مراكز عمده خرید و فروش هستند، بسیار مهم و سرنوشت‌ساز است.

دسترسی به اطلاعات روزآمد از طریق شبكه، زمینه را برای موفقیت طرح‌ها و برنامه‌های توسعه روستایی فراهم آورده است.

دسترسی مستقیم به پایگاههای اطلاعاتی، ارتباط نزدیكی میان مشتریان و تولیدكنندگان ایجاد كرده و از نقش واسطه‌ها و دلالان كاسته است.

دولت هند از فعالیت‌هایی كه به منظور آموزش استفاده از رایانه و دسترسی به اطلاعات در روستاها صورت می‌گیرد حمایت می‌كند در حال حاضر بیش از 15 مركز ارتباط از راه دور در سراسر كشور وجود دارد





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
رضا 30ya30
1390/11/4
1397/05/23 05:41 ق.ظ

You have made the point.
viagra no presc cheap generic viagra uk buy viagra online ireland buy real viagra online uk sildenafil sildenafil sildenafil online uk viagra buy online uk viagra purchase uk buy viagra low cost buy viagra soft
1397/03/7 08:16 ق.ظ

Point very well taken.!
only best offers 100mg cialis cialis bula cialis patent expiration get cheap cialis only now cialis for sale in us low cost cialis 20mg can i take cialis and ecstasy prix cialis once a da rezeptfrei cialis apotheke cialis lowest price
1397/02/4 04:32 ب.ظ

Appreciate it. A lot of facts!

kamagra get a viagra prescription buy generic viagra usa cheap viagra uk order viagra without prescription viagra cheap online viagra online doctor buy viagra uk no prescription sildenafil uk buy viagra plus
1397/01/18 07:31 ق.ظ

Many thanks. A lot of postings!

cialis pills in singapore we like it safe cheap cialis cialis 20 mg cut in half cialis pills price each generic for cialis we like it cialis soft gel how to buy cialis online usa best generic drugs cialis cialis 200 dollar savings card cialis super kamagra
1397/01/4 06:43 ق.ظ

Thank you, I value this.
if a woman takes a mans cialis side effects of cialis does cialis cause gout achat cialis en europe does cialis cause gout ou acheter du cialis pas cher buy cialis safe dosage for cialis side effects of cialis enter site 20 mg cialis cost
1396/12/28 12:17 ب.ظ

With thanks, Loads of tips!

generic cialis review uk cialis 100 mg 30 tablet buy cialis online cheapest cialis wir preise cialis 5 mg effetti collateral tadalafil 20 mg il cialis quanto costa india cialis 100mg cost costo in farmacia cialis cialis for sale south africa
1396/12/6 02:24 ق.ظ
اعضای خانواده من همواره می گویند من زمان خود را در اینجا در شبکه خلبان می کشم
با این حال من می دانم که همیشه با خواندن پست های خوب آن ها را با دانشی آشنا می کنم.
1396/09/24 05:56 ب.ظ
این یک موضوع است که به قلب من نزدیک است... خیلی ممنونم
دقیقا جزئیات دقیق کجاست؟
1396/08/30 06:50 ب.ظ
من عاشق خواندن یک پست است که مردم را به فکر کردن می اندازد. همچنین،
ممنون از اجازه دادن به من برای نظر دادن
1396/08/10 08:03 ب.ظ
وبلاگ بزرگ در اینجا! همچنین وب سایت شما بسیار سریع می شود!
از چه میزبانی استفاده می کنید؟ آیا می توانم لینک خود را در میزبان خود دریافت کنم؟
من آرزو می کنم که وب سایت شما به همان اندازه که شما می توانید بارگذاری کنید
1396/06/18 04:56 ق.ظ
Superb website you have here but I was wondering if you knew of any forums that cover the same topics discussed in this article?
I'd really love to be a part of online community where I can get suggestions from other
knowledgeable individuals that share the same interest. If you
have any recommendations, please let me know. Thanks a lot!
1396/05/17 10:24 ق.ظ
Nice post. I was checking constantly this blog and I'm
impressed! Very helpful info specifically the last part :) I care for such
info a lot. I was looking for this particular information for
a long time. Thank you and good luck.
1396/05/14 01:43 ب.ظ
I visited multiple sites however the audio feature for
audio songs current at this web page is actually wonderful.
1396/04/5 03:36 ب.ظ
بسیار core از خود نوشتن در حالی که ظاهر شدن دلنشین اصل آیا واقعا حل
و فصل بسیار خوب با من پس از برخی از زمان.
جایی در سراسر پاراگراف شما در واقع قادر به من مؤمن متاسفانه تنها برای while.
من با این حال کردم مشکل خود را با جهش در مفروضات و
شما ممکن است را سادگی به پر همه
کسانی شکاف. در صورتی که شما که می توانید انجام من را بدون
شک بود در گم.
1396/02/24 12:45 ق.ظ
Keep on working, great job!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی